دررفتگی مکرر شانه
شانه یکی از پرتحرکترین مفاصل بدن است و همین ویژگی باعث آسیبپذیری بالایی میشود. دررفتگی زمانی رخ میدهد که سر استخوان بازو از حفره گلنوئید (حفرهای در سر استخوان کتف که با استخوان بازو مفصل میشود) خارج گردد. در برخی افراد، این مشکل در یک بازه زمانی کوتاه به طور مکرر تکرار میشود که به آن دررفتگی مکرر شانه گفته میشود.
دررفتگی شانه از شایعترین دررفتگیهای بدن به شمار میرود. مردان جوان، ورزشکاران و افرادی که فعالیتهای سنگین دارند بیشتر در معرض آسیب قرار دارند. تکرار دررفتگی شانه قطعاً زندگی روزمره و عملکرد شغلی را تحتتأثیر قرار می دهد.
علل اولیه دررفتگی
اولین دررفتگی معمولاً بر اثر ضربه شدید یا حرکتی ناگهانی ایجاد میشود. سقوط روی دست باز، برخورد در ورزش یا تصادف از دلایل اصلی به شمار میروند. پس از نخستین آسیب، کپسول مفصل و رباطهای اطراف دچار صدمه میشوند و در صورت ترمیم ناقص، ثبات مفصل کاهش یافته و احتمال تکرار بسیار بالا میرود.
عوامل موثر
برخی از شرایط احتمال بروز دررفتگی مکرر شانه را افزایش میدهد، مانند:
شروع در سنین پایین
فعالیت در ورزشهای رزمی
سابقه خانوادگی نرمی مفصل
درمان ناقص در اولین آسیب
علائم بالینی
بیماران معمولاً از احساس لق شدن شانه، درد هنگام فعالیت و حتی دررفتگی هنگام حرکات ساده مثل پوشیدن لباس شکایت دارند. در موارد شدید، کیفیت خواب نیز کاهش پیدا میکند. تشخیص بر اساس شرححال و معاینه بالینی انجام میشود. پزشک با تستهای خاص ثبات شانه را بررسی میکند و انجام تصویربرداری با رادیوگرافی یا MRI میزان آسیب استخوانها و بافت نرم را نشان میدهد.
بیتوجهی به این مشکل میتواند منجر به ساییدگی زودرس مفصل، آسیب تاندونها، پارگی لابروم و کاهش قدرت عضلانی گردد. این پیامدها در بلندمدت توانایی حرکتی را محدود میکنند.
درمانهای غیرجراحی
در مراحل اولیه، فیزیوتراپی و تمرینات تقویتی عضلات شانه توصیه میشود. هدف افزایش ثبات مفصل و جلوگیری از تکرار است. اجتناب از حرکات پرخطر و استفاده از بریس نیز کمککننده خواهد بود.
درمانهای جراحی
اگر دررفتگی به طور مداوم تکرار شود و روشهای غیرجراحی مؤثر نباشند، انجام جراحی ضروری خواهد بود. گزینهها شامل ترمیم آرتروسکوپیک لابروم یا جراحی باز برای بازسازی رباطها و تثبیت مفصل است.
ورزشکاران باید پیش از تمرینات سنگین، عضلات اطراف شانه را تقویت کنند. گرمکردن کافی و پرهیز از حرکات پرریسک، نقش مهمی در کاهش احتمال آسیب دارد. درمان سریع اولین دررفتگی نیز از تکرارهای بعدی پیشگیری میکند.
دررفتگی مکرر شانه، شایع اما قابل درمان است. آگاهی از علل، علائم و روشهای درمانی، به بیماران کمک میکند کیفیت زندگی خود را حفظ کنند. مراجعه به پزشک متخصص و انتخاب درمان مناسب بهترین راهکار برای مدیریت این مشکل به شمار میرود.