سندروم فیبرومیالژی سندرومی است که با دردهای پراکنده در سراسر بدن، خستگی شدید و اختلالات خواب شناخته میشود. فیبرومیالژی یک بیماری مزمن اما غیر وخیم است که با احساس درد و حساسیت در سراسر بدن که دست کم سه ماه طول کشیده باشد، مشخص میشود.
در این بیماری هیچ تغییر غیر طبیعی در آزمایشات و تصویربرداری از بدن بیمار وجود ندارد و معمولا کلیه تستهای پاراکلینیکی نرمال هستند که این موضوع بعضی اوقات باعث تشویش بیماران میشود زیرا در مراجعات متعدد به پزشکان مختلف به آنها گفته میشود که “همه چیز نرمال است” و این سوال در ذهن آنها بوجود میآید که “اگر همه چیز نرمال است پس دلیل درد من چیست؟”
باید اشاره نمود که درمان این بیماری طولانی است و نیاز به تغییرات در سبک زندگی و وضعیت روحی فرد بیمار دارد.
علت فیبرومیالژی
علت فیبرومیالژی به درستی شناخته شده نیست. تحقیقات نشان داده که بیماران مبتلا به فیبرومیالژی دچار تغییراتی در سطح نوروترانسمیترها Neurotransmitters در مغز و اعصاب میشوند. نوروترانسمیترها مواد شیمیایی خاصی هستند که توسط اعصاب تولید شده و نقش مهمی در انتقال پیامهای عصبی دارند.
درمان فیبرومیالژی
درمان قطعی برای این بیماری وجود نداشته و اقدامات درمانی فقط برای کاهش علائم بیماری انجام میشوند. نکته مهم در درمان این بیماری این است که همه اقدامات درمانی در همه بیماران موثر نیستند. هر بیماری ممکن است به تعدادی از درمانهای زیر پاسخ مناسب دهد. بنابراین پیگیری و تداوم درمان بسیار مهم است. برخی روشهای درمانی عبارتند از:
کاهش استرس، ورزش، گرما درمانی، رفتار درمانی، دارو و …
نکته مهم در درمان فیبرومیالژی این است که طرح درمانی مناسبی برای شما تهیه شود که اغلب نیاز به دخالت چندین درمانگر دارد، از جمله پزشک خانوادگی یا عمومی، متخصص روماتولوژی، متخصص درمان درد، متخصص فیزیوتراپی، روانپزشک و سایر مشاوران.
حمایت عاطفی و همکاری خویشاوندان و دوستان فرد مبتلا به فیبرومیالژی نیز برای اینکه او این طرح درمانی را دنبال کند، نیز در موفقیت آن موثر است.
در بیماری فیبرومیالژی مقدار یک نوروترانسمیتر به نام سروتونین (Serotonin) در مغز کم میشود. همچنن این بیماران در مایع مغری نخاعی Cerebrospinal fluid خود (مایع مغزی نخاعی مایعی است که اطراف مغز و نخاع را فرا گرفته است و در واقع مغر و نخاع در آن غوطه ور هستند) مقادیر بالاتری از یک ماده شیمیایی به نام ماده پی (Substance P) دارند. این ماده هم در انتقال پیامهای درد تاثیرگذار است.
علائم فیبرومیالژی
- احساس درد
- خستگی
- اختلال خواب
- سردرد
- سندرم روده تحریک پذیر
- خشکی چشم و دهان
- سندرم مفصل گیجگاهی فکی
- سندرم پای بیقرار
- احساس ادرار داشتن و تکرر ادرار
پیشگیری
از آنجا که علت دقیق فیبرومیالژی هنوز شناخته نشده است، روش پیشگیرانه مشخصی را نیز نمیتوان برشمرد، اما تنها نکته مهم این که توصیه میشود اضافه وزن کنترل گردد، زیرا چاقی عاملی است که دردهای مفصلی و عضلانی را تشدید میکند.
گاهی به دلیل شباهت علائم فیبرومیالژی با بیماریهای زیر اشتباه تشخیص داده میشود:
کم کاری تیرویید
کمبود ویتامین دی
پرکاری غده پاراتیرویید
پلی میوزیت
چند توصیه مهم برای کنترل درد بهبود علایم بیماری
– کاهش شرایط استرس، زیرا استرس علایم بیماری را تشدید میکند.
– خواب منظم
– انجام تمرینات هوازی و کششی
– کمپرس گرم روی قسمتهای دردناک
– انجام ماساژ سبک
نقش تغذیه در بهبود فیبرومیالژی
به عبارت کلی به بیماران مبتلا به فیبرومیالژی توصیه میشود تا وزن خود را اگر از نمایه توده بدنی 25 بیشتر است، کم کنند و مصرف زیاد میوهها و سبزیجات را در برنامه روزانه خود داشته باشند.
– رعایت برنامه غذایی متعادل تحت نظر متخصص
– تغذیه سرشار از آنتی اکسیدانها (میوهها، سبزیجات، چای سبز) و امگا 3
– اجتناب از مصرف محرکها مانند چای، قهوه و نوشابههای گازدار در شب (به دلیل اختلال در خواب)
– در حد امکان مصرف خوراکیهای طبیعی